By SongTools.ai
Een letterlijke vertaling past bijna nooit op de melodie. Zo vertaal je stap voor stap een nummer voor een cover dat nog steeds zingt: tel de lettergrepen, houd de klemtonen, bewaar de rijmen en bescherm de hook.
Vertaal een nummer regel voor regel, lees het terug, en meestal klopt het wel. Probeer het nu eens te zingen op de originele melodie. Sommige regels worden te lang en je moet lettergrepen in één noot proppen. Andere zijn te kort, en dan hou je een woord aan zonder iets te zeggen. De rijmen zijn weg, en de sterke tellen vallen op kleine woordjes als "de" en "van."
Dat komt doordat een melodie bestaat uit vakjes. Elke noot wil één lettergreep, elke sterke tel wil een beklemtoonde lettergreep, en de lange noten aan het eind van een zin willen open klinkers die je kunt aanhouden. Een goede vertaling om te lezen volgt de betekenis. Een goede vertaling om te zingen volgt eerst de vakjes en stopt daar dan zoveel mogelijk betekenis in.
Vertalers die liedjes bewerken voor musicals en nagesynchroniseerde films noemen dit een zingbare vertaling. Je hoeft geen professional te zijn om er een te maken. Je hebt een duidelijke kaart van het origineel nodig en een beetje geduld.
Voordat je ook maar één woord verandert, zorg je voor een getrouwe vertaling: één vertaalde regel per originele regel, in dezelfde volgorde, zonder iets glad te strijken. Dit is je referentie. Je blijft hem erbij pakken om te controleren of de zingbare versie nog hetzelfde verhaal vertelt.
De Lyric Translator geeft je beide tegelijk: een getrouwe vertaling regel voor regel en een zingbare versie die op de melodie is geschreven, plus korte notities over slang, uitdrukkingen en woordspelingen die niet mee vertalen. Plak de songtekst erin, of upload het nummer als je geen tekst hebt, en hij schrijft de woorden op zoals ze gezongen worden en vertaalt ze in dezelfde stap. De knop toont de prijs voordat je erop drukt. Voor de meest gebruikte talen zijn er kant en klare pagina's waarop de talen al zijn ingesteld, zoals Spaans naar Engels, Koreaans naar Engels en Japans naar Engels, en de andere kant op Engels naar Spaans.
Lees de notities goed. Ze laten zien waar het origineel iets doet wat de nieuwe taal niet direct kan, en dat zijn de regels waar je de meeste tijd aan kwijt bent.
Luister naar het origineel en schrijf voor elke regel drie dingen op:
Noteer ook het rijmschema. Als regel 2 en 4 in het origineel rijmen, verwacht de luisteraar dat regel 2 en 4 ook in jouw versie rijmen, ook al is de rijmklank anders.
Je kunt niet alles houden, dus kies. In de meeste nummers is dit de volgorde van belangrijkheid:
1. De hook en de titel. Mensen kennen het nummer van de hook. Vertaal die met de meeste zorg, en als hij kort en bekend is, overweeg dan om hem in de originele taal te laten.
2. Het verhaal. Wie er praat, tegen wie, en wat er gebeurt.
3. Het gevoel van elke regel. Hoop, spijt, plagen, woede.
4. De precieze beelden. Die zijn het makkelijkst te vervangen. Als "de maan" niet past maar "de sterren" wel, blijft het gevoel meestal overeind.
Moet je ruilen, ruil dan eerst beelden voordat je gevoelens ruilt, en ruil gevoelens voordat je het verhaal verandert.
Hier is een verzonnen voorbeeld. Stel dat de originele Spaanse regels zo luiden:
*No me digas que te vas a ir*
*si la noche empieza a sonreír*
Een getrouwe Engelse vertaling is "Don't tell me that you're going to leave / if the night is starting to smile" (in het Nederlands: "Zeg me niet dat je weg gaat / als de nacht net begint te lachen"). Dat leest prima, maar de regels rijmen niet en de klemtonen vallen op rare plekken. Elke Spaanse regel heeft ongeveer negen gezongen lettergrepen, en de twee regels rijmen op "ir" en "sonreír."
Een zingbare Engelse versie zou kunnen zijn:
*Don't you tell me that you have to go*
*when the night is just starting to glow*
Negen lettergrepen per regel, een rijm op "go" en "glow," en een open klinker op beide lange slotnoten. De lachende nacht werd een gloeiende nacht, maar het gevoel (ga nu niet weg, de nacht wordt net leuk) is hetzelfde.
Een paar gewoontes maken dit deel sneller:
Een vertaling lezen zegt je weinig. Zing hem op de instrumental, het liefst opgenomen, en luister terug. Plekken die op papier goed voelden, laten je tong struikelen. Verbeter die regels een voor een, en controleer elke wijziging met je getrouwe vertaling zodat de betekenis niet wegdrijft.
Laat het daarna lezen door iemand die de nieuwe taal als moedertaal spreekt, en als het kan ook door een moedertaalspreker van de originele taal. Zij horen meteen een zin die onnatuurlijk klinkt of een grap die het niet heeft overleefd.
Een nummer vertalen om het te begrijpen, om te oefenen of om thuis te zingen is prima. Een cover met nieuwe tekst in een andere taal uitbrengen, streamen of live spelen is iets anders: een vertaling is een nieuwe versie van het werk van de songwriters, dus daar heb je meestal toestemming voor nodig van de uitgever van het nummer, niet alleen de standaardlicentie die je voor een gewone cover gebruikt. Is het nummer van jezelf, vertaal dan gerust. Onze gids over auteursrecht op songteksten legt de basis uit, en niets hiervan is juridisch advies.
Alle tools uit dit artikel vind je op SongTools.ai — gratis uit te proberen.